Klub Historyczny im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Łodzi

Spotkanie Klubu poświęcone płk. Janowi Piwnikowi »Ponuremu«

Spotkanie otworzyła pani prof. dr hab. M. M. Blombergowa, przewodnicząca Klubu. Wykład „Droga płk. Jana Piwnika »Ponurego«”, wygłosił Wojciech Kӧnigsberg, historyk Armii Krajowej, autor książki „Droga Ponurego”.

Cichociemny, legendarny dowódca partyzanckich zgrupowań walczących w Górach Świętokrzyskich i oddziału dywersyjnego na Nowogródczyźnie Jan Piwnik "Ponury" urodził się 31 sierpnia 1912 r. we wsi Janowice koło Ostrowca Świętokrzyskiego.

Po maturze wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, którą ukończył w stopniu plutonowego. Rok później uzyskał stopień podporucznika rezerwy. W latach 1935–1939 był funkcjonariuszem policji. Skończył Szkołę Oficerów Policji Państwowej w Mostach Wielkich. W wojnie obronnej 1939 r. uczestniczył jako dowódca kompanii w zmotoryzowanym batalionie polowym policji. Internowany na Węgrzech, zdołał uciec i dotrzeć do Francji, gdzie w 1940 r. służył w 4. Pułku Artylerii Ciężkiej. Po klęsce Francji Jan Piwnik na czele oddziału skupiającego rozbitków z różnych polskich jednostek przedostał się do Wielkiej Brytanii. Tam po ukończeniu szkolenia zyskał status kandydata na cichociemnego. W nocy z 7 na 8 listopada 1941 roku został zrzucony ze spadochronem niedaleko Skierniewic. Przeszkolony w dywersji, w walce partyzanckiej, w obsługiwaniu radiostacji, znał się na nowoczesnej broni i technikach wywiadu. W Armii Krajowej mogły go czekać różne przydziały. Na początek trafił do zadań sabotażowych, w ramach specjalnej, elitarnej, dywersyjnej organizacji AK "Wachlarz”. Objął w niej dowództwo II odcinka w Równem. Jednakże krótko po tym został aresztowany przez żandarmerię niemiecką w drodze na akcję w Zwiahlu. Zdołał uciec z więzienia i przedostać się do Warszawy. 18 stycznia 1943 r. wsławił się brawurową akcją rozbicia więzienia w Pińsku, skąd uwolnił m.in. cichociemnego - Alfreda Paczkowskiego "Wanię". Za tę akcję J. Piwnik został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Od czerwca 1943 r. pełnił funkcję szefa Kedywu Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK, gdzie został dowódcą Zgrupowań Partyzanckich, które przybrały jego pseudonim "Ponury". To właśnie on założył partyzanckie obozowisko na Wykusie w Górach Świętokrzyskich.

W lutym 1944 r. „Ponury” został przeniesiony na obszar Nowogródzkiego Okręgu AK, gdzie w maju 1944 r. powierzono mu dowództwo VII batalionu 77 pułku piechoty AK. Poległ 16 czerwca 1944 r. pod Jewłaszami nad Niemnem w ataku na niemieckie bunkry. Został pochowany na wiejskim cmentarzu we wsi Wawiórka.

W czerwcu 1988 roku kombatanci Armii Krajowej przy współudziale Harcerstwa Rzeczypospolitej urządzili mu powtórną ceremonię pogrzebową na terenie dawnej bazy partyzanckiej jego oddziału, na świętokrzyskim Wykusie, a następnie złożyli doczesne szczątki bohatera w klasztorze ojców Cystersów w pobliskim Wąchocku. W październiku 2010 roku prezydent Bronisław Komorowski odznaczył "Ponurego" Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. 31 października 2012 został on pośmiertnie awansowany na stopień pułkownika Wojska Polskiego.

 

Sprawozdanie sporządziła

Adrianna Szczerba

  • Za stołem prezydialnym Wojciech Königsberg i prof. Maria Blomberg (przewodnicząca Klubu)
    Za stołem prezydialnym Wojciech Königsberg i prof. Maria Blomberg (przewodnicząca Klubu)
  • Wystąpienie Wojciecha Königsberga nt. drogi Jana Piwnika „Ponurego”
    Wystąpienie Wojciecha Königsberga nt. drogi Jana Piwnika „Ponurego”
  • Uczestnicy spotkania odbywającego się w małej sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury
    Uczestnicy spotkania odbywającego się w małej sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury
  • Uczestnicy spotkania odbywającego się w małej sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury
    Uczestnicy spotkania odbywającego się w małej sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury
  • Wystąpienie Wojciecha Königsberga nt. drogi Jana Piwnika „Ponurego”
    Wystąpienie Wojciecha Königsberga nt. drogi Jana Piwnika „Ponurego”
  • Uczestnicy spotkania odbywającego się w małej sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury
    Uczestnicy spotkania odbywającego się w małej sali kinowej Łódzkiego Domu Kultury
  • od lewej: ppłk Tadeusz Michalski, kpt. Stanisław Offierski (członek ZO Łódź ŚZŻAK), mjr Modest Bobowicz (prezes Środowiska ŚZŻAK „Nowogródek”), mjr Zbysław Raczkiewicz (prezes ZO Łódź ŚZŻAK), mjr Stanisław Pasikowski (sekretarz ZO Łódź ŚZŻAK)
    od lewej: ppłk Tadeusz Michalski, kpt. Stanisław Offierski (członek ZO Łódź ŚZŻAK), mjr Modest Bobowicz (prezes Środowiska ŚZŻAK „Nowogródek”), mjr Zbysław Raczkiewicz (prezes ZO Łódź ŚZŻAK), mjr Stanisław Pasikowski (sekretarz ZO Łódź ŚZŻAK)
  • Przy mikrofonie mjr Modest Bobowicz „Wircz”, prezes Środowiska ŚZŻAK „Nowogródek”
    Przy mikrofonie mjr Modest Bobowicz „Wircz”, prezes Środowiska ŚZŻAK „Nowogródek”
A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego
Wstecz

ŁÓDŹ

Kontakt z Klubem

Antoni Galiński
42/ 616-27-31
oddzial.lodz@ipn.gov.pl

  

Opieka nad Klubem

Zarząd Okręgu Łódź Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej
ul. Źródłowa 52
pok. 124, I piętro
91-735 Łódź

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej - KŚZpNP w Łodzi
ul. Elizy Orzeszkowej 31/35
91-479 Łódź