Spotkanie Klubu poświęcone poszukiwaniu miejsc pochówków ofiar terroru komunistycznego w Łodzi

W dniu 11 kwietnia 2014 r. miało miejsce kolejne spotkanie Klubu Historycznego im. gen. Stefana „Grota” Roweckiego w Zduńskiej Woli.

Podczas spotkania dr Krzysztof Latocha z Biura Edukacji Publicznej Oddziału IPN w Łodzi, przedstawił wykład nt. „Poszukiwanie miejsc pochówków ofiar terroru komunistycznego w Łodzi”. W trakcie wykładu przedstawił cele i omówił działania realizowane od 2011 r. w ramach ogólnopolskiego projektu „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956” przez Instytut Pamięci Narodowej. Przybliżył historię żołnierzy drugiej konspiracji oraz wyjaśnił w jaki sposób władze komunistyczne obchodziły się z ciałami straconych i pomordowanych więźniów politycznych. Wszystkie powojenne przepisy prawne traktowały zwłoki więźniów jako własność państwa i dawały władzom zakładów karnych prawo decydowania o pogrzebie. W większości przypadków ciał więźniów straconych w egzekucji nie oddawano najbliższym. Łagodniej postępowano ze zwłokami osób zmarłych z powodów naturalnych podczas śledztwa lub w trakcie odbywania kary. Zazwyczaj zgadzano się na oddanie ich rodzinie. Niedoprecyzowanie kwestii dokonywania pochówków straconych więźniów spowodowało, że w każdym województwie stosowano nieco inną praktykę. Zazwyczaj pracownicy poszczególnych zakładów karnych potajemnie dostarczali zwłoki zmarłych i straconych więźniów na miejscowe cmentarze komunalne lub parafialne. Czasami do grzebania wykorzystywano pracę pozostałych osadzonych, ale częściej wykonywali ją sami funkcjonariusze więzienni, bez pomocy pracowników cmentarnych. Aby zachować wszystko w największej tajemnicy pochówki odbywały się nocą.

Najlepiej udokumentowanym miejscem pochówku ofiar terroru komunistycznego w Łodzi jest Cmentarz Rzymskokatolicki św. Wincentego à Paulo przy ul. Smutnej 9 na Dołach. W wyniku kwerendy w tamtejszych księgach cmentarnych udało się zlokalizować miejsca pochówku 29 osób. Są to głównie żołnierze KWP, NSZ, WiN oraz działacze kilku organizacji młodzieżowych. Większość z nich to skazani na karę śmierci przez WSR w Łodzi w latach 1950-1955. O tym, że rodziny skazanych nie zostały powiadomione o wykonaniu kar śmierci świadczy fakt, iż w latach siedemdziesiątych po upływie ważności kwitów cmentarnych na grobach zamordowanych pochowane zostały inne osoby. Drugim takim miejscem w Łodzi jest były poligon wojskowy na Brusie, gdzie odkryto mogiłę zawierającą szkielety czterech mężczyzn, rozstrzelanych po 1945 r.

Uzupełnieniem wykładu była prezentacja filmu dokumentalnego „Kwatera Ł” w reżyserii Arkadiusza Gołębiowskiego. Dokument przedstawia prace ekshumacyjne prowadzone na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, gdzie wydobyto szczątki kilkuset żołnierzy i działaczy podziemia antykomunistycznego, zamordowanych w więzieniu na ul. Rakowieckiej.

W spotkaniu uczestniczyło około 15 osób oraz pracownicy Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zduńskiej Woli oraz Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola.

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego
Wstecz

ZDUŃSKA WOLA